KNJIGA U FOKUSU: KOTOR DOMAĆIN FESTIVALA FesKK – “Pazi što čitaš!”

Kotor je danas postao centar knjige i kulture svečanim otvaranjem Festivala knjige FesKK – Pazi što čitaš!, koji se održava od 24. do 26. septembra u organizaciji izdavačke kuće HeraEDU i

Kulturnog centra Nikola Đurković, pod pokroviteljstvom Opštine Kotor.

Festival je započeo otvaranjem izložbe Državnog arhiva Crne Gore „Konzularna predstavništva Crne Gore 1880–1914“. Prisutnima se najprije obratila Marija Starčević, rukovoditeljka Gradske biblioteke i čitaonice Kotor, ističući da izložba govori o diplomatskoj aktivnosti knjaževine, a potom i kraljevine Crne Gore u naznačenom periodu. O izložbi je govorila autorka Jelena Nikolić, koja je istakla da za veliki broj konzulata obrađenih u izložbi naša nauka ni danas nema podatke, te da je upravo to bio osnovni motiv za organizaciju izložbe.

Izložbu je otvorio direktor Državnog arhiva Crne Gore, Danilo Mrvaljević, kazavši da je čast što je Kotor domaćin ove izložbe, koja prikazuje međunarodni ugled Crne Gore tog vremena i povezanost sa svijetom. „Crna Gora, ne ekonomski jaka u tom vremenu, sa tek izgrađenim institucijama, izgradila je impozantnu diplomatsku mrežu. Mislim da ovo može biti snažna osnova za obnavljanje starih, učvršćivanje postojećih i izgradnju novih partnerstava, a gdje bolje govoriti o tome nego u Kotoru, našem prozoru u svijet“, naglasio je Mrvaljević.

O festivalskom programu govorile su direktorica izdavačke kuće Zorica Stablović Bulajić, koja je pojasnila da festival nije običan sajam knjiga, nego okuplja sva izdanja i izdavače sa različitih

pozicija, te urednica izdanja Aleksandra Tomović, koja je navela da će tokom tri festivalska dan biti održano dvadesetak programa, podijeljenih u tri segmenta: dekodiranje istorije, tranzicija

obrazovanja i fokus na umjetničke vrijednosti. Festival je svečano otvorila sekretarka za kulturu, sport i društvene djelatnosti Opštine Kotor Tatjana Kriještorac, koja je istakla: „Drago mi je što se

posljednjih pet, šest godina knjiga kroz ovaj festival i likovna umjetnost kroz svoj festival bore za svoj prostor u ovom gradu. To je razlog zbog kojeg je Sekretarijat za kulturu podržao ovaj festival

i nadam se da će nastaviti da živi i dalje.“

Tokom prvog dana Festivala predstavljena su značajna izdanja iz oblasti istorije, kulture i umjetnosti.

JU Zavičajni muzej Pljevlja predstavio je publikaciju „Tipar: Ilustrovani rukopisni spisi s kraja XIX i početka XX vijeka, Tanasija i Rista Pejatovića“, o kojoj je govorila direktorica muzeja

Dejana Drobnjak, ističući značaj humorističko–satiričnog lista koji nas vraća u duh epohe s kraja XIX vijeka.

Mirjana Blagojević govorila je o knjizi „Budva u vrijeme mletačke prevlasti“, autora Dragutina Karla Deklića (JU Muzeji i galerije Budve), koja donosi dragocjena saznanja o društvenim,

političkim i kulturnim prilikama Budve i Paštrovića pod mletačkom upravom.

Radojka Abramović predstavila je monografiju JU Pomorskog muzeja Crne Gore „Crkve i samostani Kotora od XVIII do XX vijeka“, naglasivši da knjiga sistematski obrađuje istorijat, pregradnje, stradanja i obnove kotorskih sakralnih objekata, povezujući arhitektonske stilove i likovne ukrase sa kulturnim i društvenim životom grada. Abramović je govorila i o monografiji Željka Brguljana „Na granici mora i neba“, koja predstavlja dnevnik brodova i istoriju Prčanja i njegovih kapetana.

Predstavljena su i izdanja Unije Italijana u Crnoj Gori: „Italija i Crna Gora – saradnja i sukobljavanje u prvoj polovini XX vijeka“ i „Garibaldi, Garibaldinci i Crna Gora od XIX vijeka do kraja Prvog svjetskog rata“. O knjigama je govorila Snežana Pejović, koja je istakla da ova istraživanja donose nove izvore i bogat naučni aparat o periodu gubitka državnosti Crne Gore, posljedicama Rapalskog ugovora i događajima iz Drugog svjetskog rata. Ona je potom predstavila izdanja Dalmatinskog društva za zavičajnu istoriju iz Venecije: „Knjiga o Josipu Đelčiću (Kotor1849 – Goricija 1925)“ i edicija „Atti e Memorie“ (sveska br. 47), koja sadrži tekstove o porodici Marković iz Perasta. Istakla je poseban značaj publikacije o Josipu Đelčiću, zasnovane na arhivskim dokumentima i njegovom nedavno otkrivenom ličnom fondu.

Matica Srpska predstavila je izdanje „Škola lukavoga“ Veselina Matovića. O knjizi su govorili Drago Perović, Duško Krcunović i autor, ističući važnost pažljivog odabira literature i informacija

koje prihvatamo u obrazovanju. Ovo izdanje bavi se pravnim statusom srpskog jezika, kao i statusom u obrazovnom sistemu Crne Gore.

Festival nastavlja i sutra bogatim programom: u 12 časova biće promovisana publikacija „Koncept inovativne škole: Vodič za produktivnije provođenje vremena na internetu“, u 13 časova slijedi

tribina „Digitalna tehnologija i obrazovanje – pretpostavke i činjenice“, dok će od 14 časova biti predstavljene monografije „Ratkovićeve večeri poezije 2012–2022“, „Bijelo Polje i crnogorske

dinastije: Vojislavljevići, Balšići, Crnojevići (Izabrana djela, Tom I)“ i druge publikacije. Dnevni program završava predstavljanjem časopisa „Boka“ (br. 41 i 42) – Zbornik radova iz nauke, kulture

i umjetnosti u 19 časova.

Organizatori ističu da festival nije samo književna svečanost, već i poziv na promišljanje o tome šta i kako čitamo u vremenu brzih informacija i promjena.